4 Şubat Dünya Kanser Günü 4 ŞUBAT DÜNYA KANSER GÜNÜ Kamuoyunun “ Kanser Hastalığına” dikkatinin çekilmesi amacı ile Uluslararası Kanser Kontrol Örgütü (UICC) tarafından“ 04 ŞUBAT” tarihi “Dünya Kanser Günü” olarak belirlenmiştir. Kanser dünyada olduğu gibi, Ülkemizde de öldürücülüğü yanında bıraktığı sakatlıklar ve ortaya çıkardığı ekonomik kayıplar nedeni ile önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kanser; sebebi bilinen ölümler sıralamasında kalp ve damar hastalıklarından sonra 2. sırada yer almaktadır. KANSER NEDİR? Hücrelerin yapısının bozulup, kontrolsüz çoğalmaları ile oluşan kötü huylu hücrelere kanser denir. Kanser hücrelerinin çoğalarak oluşturdukları kitleye tümör denir. Vücudun tüm doku ve organlarını tutabilirler. KANSERİN NEDENLERİ NELERDİR? v Sigara ve alkol kullanımıv Uzun süre güneş altında kalmav Aşırı dozda röntgen ışınına maruz kalmav Bazı kimyasal maddeler (katran, benzen, boya maddeleri, asbest, bazı kozmetikler ve deterjanlar)v Bazı virüslerv Yüksek gerilim hatlarıv Radyasyona maruz kalmav Kötü beslenme alışkanlığıv Genetik faktörler KANSERİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR? Kanserin belirtileri çok çeşitlidir. Öncelikle hastalığın bulunduğu organa ve vücuttaki yayılım derecesine göre değişiklikler gösterir. v Vücudun herhangi bir yerinde şişlik:Vücudun herhangi bir bölgesinde ortaya çıkan şişlikler kişileri uyarmalıdır. Bunlar memede şişlik, boyunda, koltuk altında, kasıklarda bezelerde şişlik, karında ele gelen şişlikler olabilir. Böyle bir şişliğin varlığı mutlaka kanser anlamına gelmez, iltihabi hastalıklar ve diğer bazı hastalıklarda da benzer şişlikler olabilir. Ancak şüphelenilip de erkenden kanser tanısı konabilirse tedavi ve iyileşme şansı çok yüksek olacaktır. v İyileşmeyen veya iyileşmesi geciken yara:Özellikle deride, dudakta, ağız ve makat bölgesinde olmak üzere vücudun herhangi bir bölgesinde iyileşmeyen yaralar kanser yönünden kişiyi uyarmalıdır. v Ben ve siğillerdeki değişiklik:İnsanlarda çok yaygın olarak rastlanan ben ve siğillerin çoğu zararsızdır. Ancak bunlarda ortaya çıkabilecek olan hızlı büyüme, renk değişiklikleri, üzerinde yaraların açılması gibi değişiklikler de mutlaka bir hekime danışılmalıdır. v Olağan dışı kanama:Değişik bölgelerden olan kanamalar kanser açısından uyarıcı olmalıdırlar. Örneğin yıllardan beri sigara içen bir bireyin balgamında kan görülmesi başka bir nedene bağlı olabileceği gibi akciğer kanserine de bağlı olabilir. Kalın barsak kanserlerinde en erken ve başta gelen belirtilerden birisi dışkıda kan olmasıdır. Aynı şekilde idrar yolları kanserlerinde de idrarda kanama görülür. Adetten kesileli yıllar olmuş bir kadında tekrar kanamaların başlaması da kanser açısından uyarıcı olmalıdır. Böyle bir kanama varlığında kişinin vakit geçirmeden ilgili hekime başvurması gerekmektedir. v Yutma güçlüğü:Yemek borusu kanserlerinde sık rastlanan bir belirtidir. v Sürekli öksürük ve ses kısıklığı:Ses kısıklığı gırtlak (Larenks) kanserinin erken bir belirtisi olabilir. Özellikle uzun süreden beri sigara içen bireylerde daha da uyarıcı olmalıdır. İltihabi hastalıklarda da ses kısıklığı olabilir. Ancak gırtlak kanseri erken tanınırsa tedavi şansı da yüksek olacağından mutlaka kulak-burun-boğaz uzmanına başvurulmalıdır. Uzun süreli düzelmeyen öksürüklerde akciğer kanseri de akılda tutulmalıdır. v İdrar ve dışkılama alışkanlıklarında değişiklik:Kalın barsak kanserinde hastalar bazen kabız, bazen ishal, bazen de hem kabız hem ishal olmaktan yakınırlar. Birlikte ağrı ve kan varlığı da kalın barsak kanserini akla getirmelidir. İdrar yolları kanserlerinde ise idrar güçlükleri ortaya çıkabilir. Bu değişiklikler görüldüğünde bir hekime başvurmayı ihmal etmeyiniz. KANSERDEN NASIL KORUNUR? v Sigara ve tütün kullanmayınız.v Alkollü içeceklerden uzak durunuz.v Yeterli ve dengeli besleniniz.v Güneş ışınlarına maruz kalmayın.v Gerekmedikçe röntgen filmi çektirmeyiniz.v Asbest, benzen, katran gibi kanser yapıcı maddelere karşı gerekli önlemleri alınv Yılda bir sağlık muayenesi yaptırınız. Halkın bilinçlendirilmesi ve kanser vakalarının erken evrelerde yakalanmasına yönelik tarama programları uygulayan KETEM’lerin (Kanser Erken Teşhis, Tarama Ve Eğitim Merkezi) kanserle mücadele de rolleri oldukça önemlidir. İlimizde Şirinevler Devlet Hastanesi bünyesinde bulunan KETEM Merkezimizde meme kanseri, kolorektal kanser, serviks kanseri ve prostat kanseri taramaları yapılmaktadır. Unutmayalım ki erken teşhis edildiğinde kanser tedavisi olmayan bir hastalık değildir. KARABÜK İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
|